A. NHỮNG VẤN ĐỀ CỤ THỂ CỦA MÔN ÂM NHẠC
1. Thực hiện Kế hoạch dạy học
- Môn Âm nhạc cả năm học 35 tiết (riêng ở lớp 9 chỉ học trong 1 học kì là 18 tiết). Thời gian 2 tuần còn lại (đối với lớp 6, 7, 8) và 1 tuần (đối với lớp 9) không bố trí tiết dạy.
- Căn cứ điều kiện thực tế về đội ngũ giáo viên, thiết bị dạy học, khả năng tiếp thu của học sinh, nhà trường cần tổ chức dạy học cho phù hợp, trên cơ sở bám sát chuẩn kiến thức, kĩ năng và yêu cầu về thái độ đối với học sinh.
- Ở lớp 9, theo chương trình quy định, môn Âm nhạc chỉ học 1 học kì. Việc dạy và kết thúc môn học trong học kì I hoặc học kì II là do các Sở GDĐT quyết định (phải phù hợp với điều kiện thực tế của từng trường). Do ở lớp 9 chỉ học 1 học kì nên kết quả đánh giá, xếp loại học kì của môn học cũng chính là kết quả, đánh giá xếp loại của cả năm học.
2. Đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới kiểm tra, đánh giá
a) Đổi mới phương pháp dạy học:
- Chương trình Giáo dục phổ thông quy định: “Âm nhạc là một môn văn hóa bắt buộc. Tất cả học sinh đều được học để có một trình độ văn hóa âm nhạc phổ thông trong nền học vấn chung ở Tiểu học và Trung học cơ sở”.
Dạy âm nhạc ở phổ thông là dạy cho tất cả học sinh, chưa đặt ra mục tiêu đào tạo chuyên nghiệp cho những người làm nghề âm nhạc, ca sĩ, nhạc sĩ... Cùng với một số môn học khác, môn Âm nhạc góp phần hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn, lâu dài về mặt thẩm mĩ, truyền đạt một số kiến thức cơ bản, cần thiết, mang tính phổ thông nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, đồng thời phát hiện những học sinh có năng khiếu, tạo điều kiện cho các em tiếp tục phát triển năng khiếu âm nhạc.
- Giáo viên cần kết hợp một cách sáng tạo, nhuần nhuyễn các phương pháp dạy học khác nhau cùng với việc sử dụng thiết bị dạy học, đảm bảo vừa đạt mục tiêu dạy học vừa phù hợp với đối tượng và điều kiện của từng trường.
Tăng cường thực hành âm nhạc theo hình thức tổ, nhóm, cá nhân, chú trọng về yêu cầu bồi dưỡng kiến thức, kĩ năng, hình thành năng lực cảm thụ âm nhạc, giáo dục tình cảm hứng thú, thái độ tích cực, tinh thần chủ động, sáng tạo, ý thức cố gắng vươn lên trong học tập cho học sinh.
- Ngoài học tập trên lớp, giáo viên cần tổ chức cho học sinh học tập, thực hành ở ngoài trường, tham quan, tìm hiểu các công trình văn hóa, sưu tầm vốn âm nhạc dân gian ở địa phương, tổ chức cho học sinh đi xem hoặc mời các nghệ sĩ đến trường nói chuyện, biểu diễn... Khuyến khích học sinh tự tin, tự giác tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ ở trong và ngoài nhà trường.
b) Đổi mới kiểm tra, đánh giá:
- Trong một học kì kiểm tra 4 lần bao gồm: kiểm tra miệng, kiểm tra 15 phút, kiểm tra 1 tiết và kiểm tra học kì.
Kiểm tra kết quả học tập của học sinh chủ yếu dựa trên cơ sở thực hành âm nhạc (hát, đọc nhạc, nghe nhạc...), hạn chế chỉ viết bài trả lời câu hỏi. Không kiểm tra lí thuyết chỉ với yêu cầu học thuộc, có thể kiểm tra bằng hình thức tự luận kết hợp với trắc nghiệm, kiểm tra theo đề chung cả lớp hoặc riêng cho từng tổ, nhóm hoặc cá nhân. Trong việc đánh giá kết quả học tập, phải đánh giá hiệu quả của việc giáo dục tình cảm hứng thú, thái độ tích cực, tinh thần chủ động, sáng tạo, ý thức cố gắng vươn lên trong học tập của học sinh.
Cần lưu ý rằng, điểm cao không chỉ dành cho những học sinh có giọng hát hay và hát đúng mà cả đối với những em chưa có giọng hát hay nhưng hát hoặc đọc nhạc chuẩn xác. Đối với những em chưa có khả năng (có giọng hát kém, đọc nhạc kém...) nhưng tiếp thu lí thuyết tốt, nắm vững kiến thức, kĩ năng và hứng thú, tự giác, tích cực học tập thì vẫn đánh giá nhận xét hoặc cho điểm trung bình hoặc trên trung bình.
Giáo viên cần căn cứ vào tài liệu Hướng dẫn chuẩn kiến thức kĩ năng môn Âm nhạc ở THCS, căn cứ vào mục tiêu, định hướng đổi mới dạy học của bộ môn để đưa ra những tiêu chí, nội dung kiểm tra và đánh giá cho phù hợp.
- Đánh giá bằng nhận xét kết quả học tập (Áp dụng công văn số 1196